
- 2026-09-30
- وبلاگ
- ثبت نظر
انواع دندان در دهان شامل دندان های پیشین، نیش، آسیای کوچک، آسیای بزرگ و دندان عقل هستند و هرکدام وظیفه مشخصی در بریدن، پاره کردن، خرد کردن و آسیاب کردن غذا دارند. دندان های شیری نیز پیش از رویش دندان های دائمی، به جویدن، صحبت کردن و حفظ فضای مناسب برای دندان های آینده کمک می کنند. شناخت ساختار و عملکرد دندان ها، نخستین گام برای مراقبت بهتر از سلامت دهان است.
دهان انسان فقط مجموعه ای از دندان های مشابه نیست؛ هر دندان بر اساس شکل تاج، تعداد ریشه ها، محل قرارگیری و نوع تماسش با دندان های مقابل، نقش متفاوتی در دستگاه جویدن ایفا می کند. دندان های جلویی معمولاً لبه باریک تری دارند، در حالی که دندان های عقبی با سطح پهن و برجستگی های متعدد، غذا را خرد و آسیاب می کنند. هماهنگی میان دندان ها، زبان، عضلات فک و مفصل فکی گیجگاهی به انسان اجازه می دهد غذا را به قطعات کوچک تر تبدیل کند و آن را برای بلع و هضم آماده سازد.
علاوه بر جویدن، دندان ها در شکل گیری صداها، حمایت از لب ها و گونه ها، حفظ فرم صورت و تنظیم ارتفاع مناسب فک ها نقش دارند. از دست رفتن هر دندان می تواند تعادل این مجموعه را برهم بزند؛ برای مثال، نبود یک دندان آسیای ممکن است فشار بیشتری به دندان های مجاور وارد کند یا باعث حرکت آن ها به سمت فضای خالی شود. به همین دلیل، شناخت دندان ها فقط برای دانش عمومی اهمیت ندارد، بلکه به تشخیص زودهنگام پوسیدگی، انتخاب روش درمانی و پیشگیری از مشکلات جدی تر کمک می کند.
دندان ها از چه بخش هایی تشکیل شده است؟
دندان از سه بخش اصلی تاج، گردن و ریشه تشکیل می شود و درون آن نیز لایه های مینا، عاج، پالپ و سمان قرار دارند. تاج در دهان دیده می شود و وظیفه جویدن را انجام می دهد؛ گردن در محل اتصال تاج به لثه قرار دارد و ریشه دندان را در استخوان فک ثابت نگه می دارد. آسیب هرکدام از این بخش ها می تواند حساسیت، درد، عفونت یا کاهش عملکرد دندان را ایجاد کند.
بخش های اصلی ساختاری:
- تاج (Crown): قسمت قابل مشاهده دندان در دهان که وظیفه اصلی آن جویدن است.
- گردن (Neck): ناحیه اتصال تاج به ریشه که در محل لثه قرار دارد.
- ریشه (Root): بخش زیرین دندان که درون استخوان فک قرار گرفته و با کمک رباط پریودنتال، دندان را ثابت نگه می دارد.
لایه ها و بافت های تشکیل دهنده:
- مینا (Enamel): سخت ترین بافت بدن انسان که تاج را در برابر فشار، تغییرات دما و اسیدها محافظت می کند (فاقد سلول زنده و غیرقابل بازسازی توسط بدن).
- عاج (Dentin): لایه زیرین مینا که بخش عمده حجم دندان را تشکیل می دهد؛ وجود لوله های ریز در این بافت باعث انتقال تغییرات حرارتی و شیمیایی به مرکز دندان می شود.
- پالپ (Pulp): مرکز دندان که شامل عصب ها، رگ های خونی و بافت همبند است و وظیفه انتقال پیام های درد و تامین مواد لازم برای رشد دندان را دارد.
- سمان (Cementum): لایه ای که سطح ریشه دندان را می پوشاند.
- لثه (Gum): بافتی که ناحیه گردن دندان را احاطه کرده و به عنوان یک سد دفاعی در برابر ورود میکروب ها به بافت های عمقی عمل می کند.
نکات مهم در مورد آسیب ها:
- آسیب به هر یک از این بخش ها می تواند منجر به حساسیت، درد، عفونت یا کاهش عملکرد دندان شود.
- نفوذ باکتری ها به پالپ (از طریق پوسیدگی یا ترک) می تواند باعث التهاب پالپ (پالپیت) و نیاز به درمان ریشه شود.
- عدم رعایت بهداشت لثه می تواند منجر به التهاب و بیماری های پیشرفته ای مانند پریودنتیت گردد.
انواع دندان در دهان کدامند؟
انواع دندان در انسان به چهار گروه اصلی دندان های پیشین، نیش، آسیای کوچک و آسیای بزرگ تقسیم می شوند و هر گروه بر اساس شکل خود وظیفه متفاوتی دارد. دندان های پیشین غذا را می برند، دندان های نیش آن را پاره می کنند، پرمولرها غذا را خرد می کنند و مولرها آن را به ذرات کوچک تر آسیاب می کنند. دندان عقل نیز سومین دندان آسیای بزرگ است که در انتهای قوس دندانی قرار دارد.
در یک دهان کامل بزرگسال، معمولاً ۳۲ دندان دائمی وجود دارد؛ البته تعداد دندان ها در همه افراد یکسان نیست و برخی افراد به طور مادرزادی تعدادی دندان را ندارند یا دندان عقل آن ها هیچ گاه تشکیل نمی شود. دندان های هر فک به دو نیمه راست و چپ تقسیم می شوند و در هر نیمه، دو دندان پیشین، یک دندان نیش، دو پرمولر و سه مولر قرار می گیرد.
نقش هر گروه فقط به تماس مستقیم با غذا محدود نمی شود. دندان های جلویی در تلفظ صداهایی مانند «س»، «ز»، «ف» و «و» مؤثر هستند. دندان های نیش به حفظ فرم قوس دندانی و هدایت حرکات فک کمک می کنند. دندان های آسیای نیز بیشترین فشار جویدن را تحمل می کنند و به دلیل شیارها و فرورفتگی های سطح خود، بیشتر در معرض تجمع پلاک و پوسیدگی قرار می گیرند.
دندان های شیری
دندان های شیری مجموعه ۲۰ دندان موقتی هستند که از دوران شیرخوارگی تا سال های ابتدایی کودکی در دهان باقی می مانند و علاوه بر جویدن، برای تکامل گفتار و حفظ فضای دندان های دائمی اهمیت دارند. رویش آن ها معمولاً از حدود شش ماهگی آغاز می شود و تا نزدیک سه سالگی ادامه می یابد، اما زمان دقیق رویش می تواند در کودکان مختلف متفاوت باشد.
دندان های شیری شامل هشت دندان پیشین، چهار دندان نیش و هشت دندان آسیای هستند. این دندان ها پرمولر ندارند؛ زیرا پرمولرهای دائمی بعدها در فضای برخی دندان های آسیای شیری می رویند. ریشه دندان های شیری هنگام نزدیک شدن زمان افتادن، به تدریج تحلیل می رود تا دندان دائمی بتواند مسیر رویش خود را پیدا کند.
برخی والدین تصور می کنند چون دندان های شیری موقت هستند، پوسیدگی آن ها اهمیت زیادی ندارد. این تصور نادرست است. پوسیدگی زودرس می تواند درد، عفونت، اختلال در خواب و مشکل در غذا خوردن ایجاد کند. همچنین اگر دندان شیری خیلی زود از دست برود، دندان های مجاور ممکن است به سمت فضای خالی حرکت کنند و مسیر رویش دندان دائمی را تغییر دهند.
دندان های شیری وظایف مهمی دارند:
- خرد کردن غذا و کمک به تغذیه مناسب کودک
- کمک به تلفظ صحیح واژه ها و رشد مهارت گفتاری
- حفظ فضای کافی برای دندان های دائمی
- حمایت از رشد طبیعی استخوان های فک و عضلات صورت
- کمک به شکل گیری الگوی صحیح بسته شدن فک ها
والدین باید از زمان رویش نخستین دندان، پاکسازی دهان کودک را آغاز کنند. مراجعه منظم به دندانپزشک کودکان، استفاده از خمیردندان فلورایددار متناسب با سن و کاهش مصرف خوراکی های شیرین، احتمال پوسیدگی دندان های شیری را کاهش می دهد.
انواع دندان دائمی
دندان های دائمی جایگزین دندان های شیری می شوند و معمولاً ۳۲ دندان را دربرمی گیرند. این دندان ها تا پایان عمر برای جویدن، تکلم، حمایت از ساختار صورت و حفظ نظم فک ها به کار می روند. چهار گروه اصلی دندان دائمی شامل پیشین، نیش، آسیای کوچک و آسیای بزرگ است و هر کدام شکل و عملکرد اختصاصی خود را دارد.
برای درک سریع تر نقش هر گروه، می توان عملکرد آن ها را چنین خلاصه کرد:
- دندان های پیشین: بریدن و جداکردن لقمه
- دندان های نیش: پاره کردن و نگه داشتن غذا
- دندان های آسیای کوچک: خرد کردن و له کردن اولیه
- دندان های آسیای بزرگ: آسیای کردن نهایی و آماده سازی غذا برای بلع
دندان های پیشین یا ثنایا
دندان های پیشین یا ثنایا هشت دندان جلویی دهان هستند که چهار عدد در فک بالا و چهار عدد در فک پایین قرار دارند و وظیفه اصلی آن ها بریدن غذا است. این دندان ها تاجی پهن، نسبتاً باریک و لبه ای تیز دارند و هنگام گاز زدن میوه، نان، سبزیجات یا سایر هر فرد در هر نیمه فک دو دندان پیشین دارد: دندان پیشین مرکزی و دندان پیشین جانبی. دندان های مرکزی معمولاً بزرگ تر هستند و در مرکز لبخند دیده می شوند. دندان های جانبی در کنار آن ها قرار می گیرند و شکل آن ها در زیبایی لبخند و تناسب قوس دندانی مواد غذایی، مانند تیغ عمل می کنند.
تأثیر دارد.
این دندان ها فقط در جویدن نقش ندارند. موقعیت آن ها از لب ها حمایت می کند و به تولید برخی صداها کمک می رساند. فاصله، چرخش، شکستگی یا تغییر رنگ دندان های پیشین معمولاً به سرعت دیده می شود و ممکن است بر اعتماد به نفس فرد اثر بگذارد. به همین دلیل، درمان های زیبایی مانند باندینگ، کامپوزیت ونیر، لمینت یا سفید کردن دندان بیشتر روی این ناحیه انجام می شوند؛ البته دندانپزشک باید پیش از درمان زیبایی، سلامت لثه و ساختار دندان را ارزیابی کند.
دندان های نیش
دندان های نیش چهار دندان نوک تیز هستند که در دو طرف دندان های پیشین قرار دارند و وظیفه اصلی آن ها پاره کردن و نگه داشتن غذا است. این دندان ها معمولاً یک ریشه بلند و مقاوم دارند و از نظر ساختاری، یکی از پایدارترین دندان های قوس فکی محسوب می شوند.
دندان نیش در هدایت حرکت فک نیز اهمیت دارد. هنگام حرکت فک به طرفین، تماس مناسب دندان های نیش می تواند فشار را از روی برخی دندان های عقبی بردارد؛ این عملکرد را هدایت نیشی می نامند. به همین دلیل، از دست دادن یا جابه جایی این دندان ممکن است الگوی تماس دندان ها را تغییر دهد.
رویش دندان نیش دائمی، به ویژه در فک بالا، گاهی با تاخیر اتفاق می افتد. کمبود فضا، وجود دندان اضافی یا مسیر غیرطبیعی رویش می تواند باعث نهفته ماندن آن شود. دندانپزشک با معاینه و تصویربرداری می تواند محل دندان نیش نهفته را مشخص کند. درمان ممکن است شامل ارتودنسی، ایجاد فضای کافی و در برخی موارد جراحی برای نمایان کردن دندان باشد.
دندان های آسیای کوچک (پرمولر)
دندان های آسیای کوچک یا پرمولرها هشت دندان دائمی هستند که بین دندان های نیش و آسیای بزرگ قرار می گیرند و وظیفه آن ها خرد کردن و له کردن غذا است. هر نیمه فک معمولاً دو پرمولر دارد: پرمولر اول و پرمولر دوم. این دندان ها در دندان های شیری وجود ندارند و جایگزین دندان های آسیای شیری می شوند.
سطح جونده پرمولرها از چند برجستگی تشکیل شده است. این شکل به آن ها اجازه می دهد غذا را پس از بریدن توسط دندان های پیشین و پاره کردن توسط نیش، به قطعات کوچک تر تبدیل کنند. پرمولرها در انتقال تدریجی فشار از دندان های جلویی به مولرها نقش دارند و هماهنگی عملکردی قوس دندانی را حفظ می کنند.
به دلیل وجود شیارهای سطح جونده، پرمولرها نیز ممکن است دچار پوسیدگی شیار و مسواک معمولی همیشه نمی تواند معمولی همیشه نمی تواند عمق این شیارها را به خوبی تمیز کند. در کودکان و نوجوانان، دندانپزشک ممکن است برای پرمولرهای مستعد پوسیدگی از فیشورسیلانت استفاده کند. نخ دندان نیز برای تمیزکردن سطوح بین پرمولرها اهمیت زیادی دارد.
دندان های آسیای بزرگ (مولر)
دندان های آسیای بزرگ یا مولرها دندان های عقبی و پهنی هستند که بیشترین نقش را در خرد کردن و آسیاب کردن غذا دارند. هر نیمه فک سه مولر دارد، اما مولر سوم همان دندان عقل است و ممکن است به دلیل نهفتگی یا کشیدن، در دهان حضور نداشته باشد. مولرها سطح جونده وسیع و شیارهای نداشته باشد. مولرها سطح جونده وسیع و شیارهای متعدد فک پایین اغلب دو ریشه دارند؛ با این حال، شکل ریشه ها می تواند در افراد مختلف متفاوت باشد. این ریشه های متعدد به دندان کمک می کنند فشار زیاد جویدن را تحمل کند و در استخوان فک ثبات داشته باشد.
مولرها به دلیل قرار گرفتن در انتهای دهان، گاهی به خوبی مسواک نمی خورند. شیارهای عمیق سطح جونده نیز محل مناسبی برای باقی ماندن ذرات غذا و تجمع پلاک باکتریایی هستند. پوسیدگی مولر ممکن است ابتدا بدون علامت باشد و بعد از رسیدن به عاج یا پالپ، درد شدید ایجاد کند. معاینه دوره ای و بررسی عکس های دندانی، تشخیص پوسیدگی های پنهان را آسان تر می کند.
دندان عقل
دندان عقل یا مولر سوم، آخرین دندان دائمی در هر سمت فک است و معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی می روید. تعداد دندان های عقل در افراد متفاوت است؛ برخی افراد هر چهار دندان عقل را دارند، بعضی فقط یک یا دو دندان تشکیل شده دارند و در برخی افراد هیچ دندان عقلی ایجاد نمی شود.
دندان عقل در گذشته احتمالاً برای جویدن غذاهای سخت و پرفیبر اهمیت بیشتری داشت، اما امروزه فک بسیاری از افراد فضای کافی برای رویش کامل آن ندارد. در چنین شرایطی، دندان عقل ممکن است به صورت نیمه نهفته یا کاملاً نهفته باقی بماند و به دندان مجاور فشار وارد کند.
وجود دندان عقل همیشه به معنای نیاز قطعی به کشیدن نیست. اگر دندان کاملاً روییده، قابل تمیزکردن، بدون پوسیدگی و بدون آسیب به بافت های اطراف باشد، دندانپزشک می تواند آن را تحت نظر بگیرد. اما درد مکرر، التهاب لثه اطراف دندان، پوسیدگی غیر قابل ترمیم،و دندان های شیری و دائمی ممکن است کشیدن آن را ضروری کند.
تفاوت دندان های شیری و دائمی چیست؟
دندان های شیری و دائمی از نظر تعداد، اندازه، رنگ، ضخامت مینا، شکل ریشه و زمان حضور در دهان تفاوت دارند. کودکان معمولاً ۲۰ دندان شیری دارند، در حالی که مجموعه کامل دندان های دائمی ۳۲ دندان است. دندان های شیری کوچک تر و سفیدتر هستند و مینا و عاج نازک تری دارند؛ بنابراین پوسیدگی در آن ها می تواند سریع تر به پالپ برسد.
ویژگی | دندان های شیری | دندان های دائمی |
تعداد معمول | ۲۰ عدد | تا ۳۲ عدد |
زمان رویش | حدود ۶ ماهگی تا ۳ سالگی | حدود ۶ سالگی به بعد |
پرمولر | ندارد | معمولاً ۸ عدد |
اندازه | کوچک تر | بزرگ تر و مقاوم تر |
رنگ | سفیدتر و روشن تر | کمی زردتر به دلیل ضخامت بیشتر عاج |
وضعیت ریشه | پیش از افتادن تحلیل می رود | برای حفظ دندان در فک باقی می ماند |
قابلیت جایگزینی | معمولاً با دندان دائمی جایگزین می شود | جایگزین طبیعی ندارد |
دندان های شیری فضای لازم برای رویش دندان های دائمی را حفظ می کنند. اگر یک دندان شیری زودتر از زمان طبیعی از دست برود، دندان های مجاور می توانند وارد فضای آن شوند و باعث کمبود فضا برای دندان دائمی شوند. در چنین مواردی، دندانپزشک کودکان ممکن است استفاده از فضا نگهدار را پیشنهاد کند.
از نظر درمان نیز تفاوت مهمی وجود دارد. اگرچه دندان شیری موقتی است، پزشک در صورت امکان آن را حفظ می کند؛ زیرا باقی ماندن طبیعی آن به رشد فک و نظم دندان های دائمی کمک می کند. تصمیم برای ترمیم، درمان پالپ یا کشیدن باید بر اساس سن کودک، میزان عفونت و زمان تقریبی رویش جانشین دائمی گرفته شود.
شماره گذاری دندان ها چگونه انجام می شود؟
شماره گذاری دندان ها روشی استاندارد برای ثبت محل هر دندان در پرونده، گزارش رادیوگرافی و برنامه درمانی است. در سیستم رایج FDI، دندان های دائمی با دو رقم و دندان های شیری نیز با دو رقم دیگر مشخص می شوند؛ رقم اول ناحیه فک و رقم دوم جایگاه دندان را از خط وسط نشان می دهد. دندانپزشکان ممکن است در برخی کشورها از سیستم های شماره گذاری متفاوت استفاده کنند.
در سیستم FDI، دهان به چهار ربع تقسیم می شود. ربع های دندان های دائمی با شماره های ۱ تا ۴ و ربع های دندان های شیری با شماره های ۵ تا ۸ مشخص می شوند. رقم دوم برای دندان های دائمی از ۱ تا ۸ و برای دندان های شیری از ۱ تا ۵ متغیر است.
برای نمونه، دندان ۱۱ به دندان پیشین مرکزی فک بالا در سمت راست بیمار اشاره دارد. دندان ۲۶، مولر اول فک بالا در سمت چپ بیمار است. دندان ۳۶ مولر اول فک پایین در سمت چپ بیمار و دندان ۴۶ مولر اول فک پایین در سمت راست بیمار محسوب می شود. در دندان های شیری، شماره ۵۱ به دندان پیشین مرکزی فک بالای سمت راست و شماره ۷۵ به آسیای دوم شیری فک پایین سمت چپ اشاره می کند.
نکته مهم این است که سمت راست و چپ در پرونده پزشکی از دید بیمار تعیین می شود، نه از دید فردی که روبه روی او ایستاده است. سیستم شماره گذاری به دندانپزشک کمک می کند محل دقیق پوسیدگی، ترمیم، کشیدن، عصب کشی یا دندان نهفته را بدون ابهام ثبت کند.
کدام دندان بیشتر در معرض پوسیدگی قرار دارد؟
دندان های آسیای بزرگ، به ویژه مولرهای اول و دوم، معمولاً بیشتر از سایر دندان ها در معرض پوسیدگی قرار دارند؛ زیرا در انتهای دهان قرار گرفته اند، سطح جونده شیارهای عمیق دارد و تمیز کردن آن ها دشوارتر است. نخستین مولر دائمی حدود شش سالگی می روید و چون بسیاری از والدین آن را با دندان شیری اشتباه می گیرند، ممکن است مراقبت کافی از آن انجام نشود.
پرمولرها و شیارهای سطح جونده دندان های عقبی نیز مستعد پوسیدگی هستند. با این حال، خطر پوسیدگی به محل دندان محدود نمی شود. مقدار فلوراید، دفعات مصرف قند، کیفیت بزاق، خشکی دهان، مهارت مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و سابقه پوسیدگی فرد، همگی در احتمال ایجاد ضایعه پوسیدگی نقش دارند.
پوسیدگی زمانی شکل می گیرد که باکتری های پلاک، قندهای غذایی را تخمیر و اسید تولید کنند. اسید به تدریج مواد معدنی مینا را حل می کند. اگر فرد بهداشت دهان را اصلاح کند، مصرف قند را کاهش دهد و از فلوراید مناسب استفاده کند، ضایعات اولیه ممکن است متوقف یا حتی تا حدی بازسازی شوند. اما پوسیدگی حفره ای معمولاً به ترمیم دندان نیاز دارد.
دندان های عقل نیز به دلیل موقعیت انتهایی، نیمه نهفته بودن و التهاب مکرر لثه اطرافشان، خطر بالایی دارند. اگر فرد هنگام باز کردن دهان، جویدن یا نوشیدن مواد سرد و شیرین درد دارد، نباید منتظر تشدید علائم بماند. معاینه و رادیوگرافی می تواند میزان پوسیدگی و وضعیت ریشه را مشخص کند.
مراقبت و پیشگیری از پوسیدگی دندان
مراقبت از دندان با مسواک زدن منظم، پاکسازی فضاهای بین دندانی، مصرف کنترل شده قند و مراجعه دوره ای به دندانپزشک انجام می شود. مسواک باید دو بار در روز و هر بار حدود دو دقیقه استفاده شود و خمیردندان فلورایددار به تقویت مینا کمک می کند. نخ دندان یا ابزارهای بین دندانی نیز پلاک قسمت هایی را پاک می کنند که مسواک به آن ها دسترسی ندارد.
برای تبدیل این اصول به یک برنامه عملی، اقدامات زیر اهمیت بیشتری دارند:
- روزی دو بار با مسواک نرم و خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید.
- هر روز بین دندان ها را با نخ دندان یا برس بین دندانی تمیز کنید.
- مصرف مکرر.
- پس از مصرف خوراکی اسیدی، بلافاصله مسواک نزنید و ابتدا دهان را با آب بشویید.
- از شکستن آجیل، یخ یا اجسام سخت با دندان خودداری کنید.
- برای کودکان، مقدار خمیردندان را متناسب با سن انتخاب کنید و بر مسواک زدن آن ها نظارت داشته باشید.
- در صورت خشکی دهان، مصرف آب و ارزیابی داروهای زمینه ای را با پزشک بررسی کنید.
- طبق نظر دندانپزشک از فلورایدتراپی یا فیشورسیلانت استفاده کنید.
- برای معاینه و جرم گیری حرفه ای، برنامه منظم داشته باشید.
تغذیه نیز بر سلامت دهان اثر مستقیم دارد. وعده های متعدد و مداوم شیرینی، محیط اسیدی دهان را طولانی تر می کند. بهتر است مواد شیرین را همراه وعده اصلی مصرف کنید و پس از آن آب بنوشید. جویدن آدامس بدون قند حاوی زایلیتول نیز می تواند با افزایش جریان بزاق، به پاکسازی طبیعی دهان کمک کند؛ البته این کار جای مسواک و نخ دندان را نمی گیرد.
خونریزی لثه، بوی بد مداوم، حساسیت، شکستگی، تغییر رنگ یا درد هنگام جویدن، نشانه هایی هستند که باید جدی گرفته شوند. تشخیص زودهنگام معمولاً درمان ساده تری به همراه دارد و از عصب کشی، کشیدن دندان یا درمان های پیچیده تر جلوگیری می کند.
سخن پایانی
شناخت انواع دندان و وظیفه هرکدام نشان می دهد که سلامت دهان به عملکرد یک دندان منفرد وابسته نیست، بلکه به هماهنگی تمام دندان ها، لثه، استخوان فک و عضلات صورت نیاز دارد. دندان های پیشین غذا را می برند، نیش ها آن را پاره می کنند، پرمولرها خرد کردن را انجام می دهند و مولرها غذا را آسیاب می کنند. دندان های شیری نیز با وجود موقتی بودن، برای رشد طبیعی فک و رویش منظم دندان های دائمی ضروری هستند.
مسواک زدن صحیح، پاک سازی بین دندان ها، کاهش مصرف قند و مراجعه منظم به دندانپزشک، از مهم ترین راه های حفظ دندان ها هستند. همچنین نباید درد، حساسیت یا خونریزی لثه را طبیعی دانست؛ زیرا بسیاری از بیماری های دهان در مراحل ابتدایی بدون درد پیش می روند و فقط معاینه می تواند آن ها را آشکار کند.
سوالات متداول
آیا دندان های شیری پوسیده باید درمان شوند؟
بله. دندان های شیری سالم به کودک کمک می کنند غذا را بجود، درست صحبت کند و فضای لازم برای دندان های دائمی را حفظ کند. پوسیدگی درمان نشده ممکن است به درد، عفونت، اختلال خواب و آسیب به جوانه دندان دائمی منجر شود.
آیا همه افراد باید دندان عقل خود را بکشند؟
خیر. اگر دندان عقل به طور کامل و در موقعیت مناسب روییده باشد، قابلیت تمیز شدن داشته باشد و به دندان یا لثه اطراف آسیب نزند، الزاماً نیازی به کشیدن ندارد. دندانپزشک بر اساس معاینه و رادیوگرافی درباره حفظ یا خارج کردن آن تصمیم می گیرد.
کدام دندان ها بیشتر پوسیده می شوند؟
مولرهای اول و دوم معمولاً بیشترین خطر پوسیدگی را دارند، زیرا سطح جونده شیارهای عمیق دارد و تمیز کردن آن ها دشوار است. دندان عقل نیمه نهفته و پرمولرها نیز ممکن است در معرض پوسیدگی قرار بگیرند.
شماره دندان ها در پرونده دندانپزشکی چه کاربردی دارد؟
شماره گذاری، محل دقیق هر دندان را مشخص می کند و از اشتباه در تشخیص یا درمان جلوگیری می کند. دندانپزشک با استفاده از این شماره ها می تواند محل پوسیدگی، ترمیم، عصب کشی، کشیدن یا دندان نهفته را دقیقاً در پرونده ثبت کند.