فرق جرم گیری لثه با جرم گیری دندان؛ کدام روش برای شما مناسب است؟

فرق جرم گیری لثه با جرم گیری دندان در عمق پاک سازی و هدف درمان است؛ جرم گیری دندان بیشتر پلاک و جرم سخت شده روی سطح دندان و اطراف خط لثه را پاک می کند، اما جرم گیری لثه یا پاک سازی عمیق، نواحی زیر لثه و سطح ریشه دندان را هدف قرار می دهد. بنابراین اگر بیماری پریودنتال و پاکت لثه وجود داشته باشد، جرم گیری معمولی به تنهایی ممکن است کافی نباشد.

تشخیص اینکه کدام روش لازم است فقط به مقدار جرمی که با چشم دیده می شود بستگی ندارد. دندانپزشک وضعیت لثه، خونریزی، عمق پاکت های اطراف دندان، تحلیل استخوان و محل تجمع جرم را بررسی می کند. پلاک می تواند با گذشت زمان سخت شده و به جرم یا تارتار تبدیل شود و جرم سخت شده با مسواک و نخ دندان معمولی برداشته نمی شود.

فرق جرم گیری لثه با جرم گیری دندان چیست؟ 

مهم ترین تفاوت جرم گیری لثه و دندان این است که جرم گیری معمول دندان عمدتاً برای حذف جرم و پلاک قابل دسترس اطراف دندان انجام می شود، در حالی که جرم گیری لثه به پاکسازی عمیق تر زیر خط لثه و در صورت نیاز تسطیح سطح ریشه می پردازد. این پاکسازی عمیق بیشتر برای افرادی کاربرد دارد که دچار بیماری پریودنتال و پاکت های عمیق لثه شده اند.

جرمگیری چیست؟

جرمگیری یا دندانپزشکی بهداشتی، یکی از روش‌های اساسی پیشگیری و درمان بیماری‌های دهان و لثه است. در این روش، با استفاده از ابزارهای ویژه ای که شامل جرمگیر و اسپری آب هستند، پلاک و سایر رسوبات موجود در سطح دندان، لثه و بین دندان‌ها پاکسازی می‌شود.

جرمگیری معمولا توسط دندانپزشکان و بهداشت دهان و دندان انجام می‌شود. در این روش، دندانپزشک با استفاده از ابزار جرمگیر، رسوبات دندانی را از سطح دندان پاکسازی می‌کند. این رسوبات می‌تواند شامل پلاک، سنگ زدایی و سایر رسوباتی باشد که باعث تشکیل یک لایه بر روی دندان‌ها و میان دندان‌ها می‌شوند.

پاکسازی دندان‌ها و لثه با جرمگیری مهم به خاطر جلوگیری از بیماری‌های لثه و بیماری‌های دیگری است که می‌تواند به سلامت دهان و دندان‌ها آسیب برساند. به طور کلی، جرمگیری به عنوان یکی از روش‌های مهم بهداشت دهان و دندان برای حفظ سلامت دهان و لثه توصیه می‌شود.

روش جرم گیری لثه

روش جرم گیری لثه شامل پاکسازی دقیق پلاک و جرم از زیر خط لثه است و در بسیاری از بیماران همراه با تسطیح سطح ریشه انجام می شود. در این روش، ابزار تا قسمت های عمیق تر پاکت پریودنتال دسترسی پیدا می کند تا رسوباتی که پاک سازی معمولی به آن ها نمی رسد برداشته شوند.

به دلیل عمق بیشتر درمان، دندانپزشک ممکن است از بی حسی موضعی استفاده کند. همچنین بسته به تعداد دندان های درگیر و شدت بیماری، درمان می تواند در یک یا چند جلسه انجام شود.

پس از درمان، حساسیت دندان، حساس شدن لثه یا مقدار کمی خونریزی و ناراحتی موقت ممکن است ایجاد شود. ADA اشاره می کند که بعد از Scaling and Root Planing ممکن است برای مدت کوتاهی درد و حساسیت ایجاد شود و بررسی مجدد وضعیت پاکت های لثه برای ارزیابی پاسخ درمان اهمیت دارد.

دلایل جرم گیری لثه

دلیل اصلی جرم گیری لثه درمان تجمعات میکروبی و جرم موجود در نواحی عمیق زیر لثه در بیماران مبتلا به بیماری پریودنتال است. زمانی که پاکت اطراف دندان عمیق شود، تمیز کردن آن با مسواک و نخ دندان دشوار یا غیرممکن می شود و درمان حرفه ای ضرورت بیشتری پیدا می کند.

برای تشخیص نیاز به این درمان، دندانپزشک مجموعه ای از یافته ها را در نظر می گیرد. نشانه هایی که می توانند نیاز به بررسی تخصصی تر را مطرح کنند عبارت اند از:

• خونریزی، تورم یا قرمزی مداوم لثه
• افزایش عمق پاکت های اطراف دندان
• تحلیل لثه یا مشاهده تغییر در حمایت استخوانی
• بوی بد دهان مداوم همراه با سایر علائم پریودنتال
• لق شدن یا جابجایی دندان در بیماری پیشرفته

وجود یکی از این علائم به تنهایی تشخیص قطعی محسوب نمی شود و معاینه دندانپزشکی برای تعیین نوع درمان ضروری است.

جرم گیری لثه برای چه افرادی مناسب است؟

جرم گیری لثه بیشتر برای بیمارانی مناسب است که جرم و پلاک به زیر خط لثه نفوذ کرده و علائمی از پریودنتیت یا پاکت های غیرطبیعی اطراف دندان دارند. در چنین شرایطی پاکسازی معمول سطح دندان ممکن است به ناحیه ای که باکتری و جرم در آن تجمع کرده اند دسترسی کافی نداشته باشد.

در بیماری پریودنتال، لثه ممکن است از سطح دندان فاصله بگیرد و فضای عمیق تری به نام پاکت پریودنتال ایجاد شود. پلاک و جرم در این فضا تجمع پیدا می کنند و بیمار نمی تواند آن ها را با مسواک معمولی خارج کند. ادامه بیماری می تواند با آسیب به بافت نگهدارنده و استخوان اطراف دندان همراه شود.

دندانپزشک برای تصمیم گیری ممکن است عمق پاکت ها را با پروب پریودنتال اندازه گیری کند و در صورت نیاز تصاویر رادیوگرافی را برای بررسی استخوان اطراف دندان در نظر بگیرد. بنابراین خونریزی لثه به تنهایی به این معنا نیست که فرد حتماً به جرم گیری عمیق نیاز دارد.

مزایا و معایب جرم گیری لثه

مزایای جرمگیری لثه عبارتند از:

1. بهبود سلامت لثه: جرمگیری لثه به شما کمک می‌کند تا سلامت لثه خود را بهبود بخشید، علائم بیماری لثه مانند التهاب، خونریزی، بوی بد دهان و کاهش عمق لثه را کاهش دهید و به جلوگیری از پیشرفت بیماری‌های لثه کمک کنید.
2. بهبود ظاهر دندان‌ها: جرمگیری لثه با پاکسازی سطح دندان‌ها و لثه، به شما کمک می‌کند تا دندان‌های خود را به شکلی بیشتری بهبود دهید و زیبایی دندان‌های خود را افزایش دهید.
3. پیشگیری از بیماری‌های دهان و لثه: با انجام جرمگیری لثه به صورت منظم، می‌توانید از بیماری‌های دهان و لثه پیشگیری کنید و هزینه‌های درمانی بیشتری را در آینده جلوگیری کنید.

معایب جرمگیری لثه نیز عبارتند از:

1. درد و ناراحتی: انجام جرمگیری لثه در برخی موارد ممکن است با درد و ناراحتی همراه باشد، به خصوص در صورتی که از بی‌بی‌کینگ و یا سایر ابزارهایی که به لثه آسیب می‌زنند استفاده شود.
2. خونریزی: در برخی از موارد، جرمگیری لثه می‌تواند با خونریزی لثه همراه باشد، به خصوص اگر لثه شما به دلیل التهاب و یا بیماری دیگر آسیب دیده باشد.
3. هزینه: انجام جرمگیری لثه هزینه‌بر است، اما از آنجایی که به صورت پیشگیری از بیماری‌های لثه و دهان انجام می‌شود، می‌تواند از هزینه‌های درمانی بیشتری در آینده جلوگیری کند.

آمادگی قبل از جرم گیری لثه

آمادگی قبل از جرم گیری لثه اهمیت بیشتری دارد، زیرا این درمان ممکن است عمیق تر باشد و گاهی با بی حسی موضعی انجام شود. اطلاعات مربوط به بیماری های زمینه ای، داروهای مصرفی، حساسیت های دارویی و درمان های پزشکی باید پیش از شروع کار در اختیار دندانپزشک قرار گیرد.

همچنین بهتر است درباره تعداد جلسات، استفاده احتمالی از بی حسی، مراقبت های بعد از درمان و زمان ارزیابی مجدد سؤال کنید. از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک یا قطع داروهای تجویز شده خودداری کنید؛ زیرا نیاز به دارو برای همه بیماران یکسان نیست و باید بر اساس شرایط فردی تعیین شود.

روش جرم گیری دندان

روش جرم گیری دندان با معاینه دندانپزشکی آغاز می شود و سپس دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان رسوبات سخت شده را با ابزار دستی یا دستگاه های جرم گیری مناسب از سطح دندان جدا می کند. هدف این مرحله حذف جرم هایی است که دیگر با مسواک و نخ دندان قابل پاک شدن نیستند.

دندانپزشک معمولاً اطراف خط لثه، فواصل بین دندان ها و نواحی مستعد تجمع جرم را با دقت پاک می کند. انتخاب ابزار و مدت درمان به میزان و محل رسوبات بستگی دارد. پس از برداشتن جرم ممکن است سطح دندان نیز تمیز و پولیش شود تا لکه ها و زبری های سطحی کاهش پیدا کنند.

جرم گیری نباید با سفید کردن دندان اشتباه گرفته شود. هدف اصلی آن سلامت و پاک سازی سطح دندان است، هرچند حذف بعضی رسوبات و لکه های سطحی ممکن است باعث شود دندان ها تمیزتر به نظر برسند.

دلایل جرم گیری دندان

دلیل اصلی جرم گیری دندان حذف پلاک سخت شده و جرم هایی است که مراقبت روزانه در منزل دیگر قادر به برداشتن آن ها نیست. باقی ماندن جرم می تواند محیط مناسبی برای تجمع پلاک ایجاد کند و با التهاب لثه، قرمزی و خونریزی همراه شود.

جرم گیری حرفه ای در کنار مسواک زدن صحیح و تمیز کردن بین دندان ها به کنترل تجمعات کمک می کند؛ اما جایگزین مراقبت روزانه نیست. فاصله مناسب بین جلسات نیز باید متناسب با شرایط فرد تعیین شود، زیرا همه افراد با سرعت یکسان جرم تشکیل نمی دهند.

جرم گیری دندان برای چه افرادی مناسب است؟

جرم گیری دندان بیشتر برای افرادی مناسب است که روی دندان ها یا اطراف خط لثه جرم دارند، اما بررسی دندانپزشکی نشانه ای از بیماری پیشرفته بافت های نگهدارنده دندان نشان نمی دهد. در مراحل اولیه التهاب لثه نیز پاک سازی حرفه ای همراه با رعایت صحیح بهداشت دهان می تواند به کنترل التهاب ناشی از پلاک کمک کند.

حتی افرادی که روزانه مسواک می زنند ممکن است در قسمت هایی مانند پشت دندان های جلوی فک پایین، اطراف دندان های نامرتب یا نقاط دشوار برای نخ دندان دچار تجمع جرم شوند. زمانی که پلاک معدنی و سخت می شود، مسواک قادر به حذف کامل آن نیست و باید با ابزارهای حرفه ای پاک شود.

وجود جرم قابل مشاهده، التهاب یا خونریزی خفیف لثه، احساس زبری روی دندان و دشواری پاک سازی بعضی نواحی می تواند دلایلی برای مراجعه جهت بررسی باشد. با این حال، تعداد دفعات جرم گیری برای همه افراد یکسان نیست و باید بر اساس شرایط دهان و دندان، سرعت تشکیل جرم و نظر دندانپزشک تعیین شود.

مزایا و معایب جرم گیری دندان

مزایای جرمگیری دندان شامل:

1. کاهش خطر بیماری‌های دهان و دندان: جرمگیری دندان باعث حذف پلاک، سنگ‌زدایی و لکه‌های سطح دندان می‌شود که می‌توانند باعث بوی نامطبوع دهان و بیماری‌های دهانی مانند تسویه خون، التهاب لثه و فرسایش دندان شوند.
2. بهبود استحکام دندان: جرمگیری دندان می‌تواند به بهبود استحکام دندان و رفع خطر بیماری‌های ریشه دندان کمک کند.
3. بهبود ظاهر دندان: جرمگیری دندان با حذف سنگ و لکه‌های سطح دندان می‌تواند به بهبود ظاهر دندان و لبخند شما کمک کند.
4. بهبود کیفیت زندگی: به دلیل حذف بوی نامطبوع دهان و بهبود استحکام دندان، جرمگیری دندان می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی شما کمک کند.

معایب جرمگیری دندان شامل:

1. درد و احساس ناراحتی: در صورتی که جرمگیری دندان با استفاده از ابزارهای سنگین انجام شود، ممکن است شما درد و احساس ناراحتی داشته باشید.
2. خطر خونریزی: جرمگیری دندان ممکن است باعث خونریزی لثه شود، به خصوص در صورتی که لثه شما حساس است یا درمان‌هایی مانند عمل جراحی لثه داشته‌اید.
3. خطر آسیب دیدن به بافت دهانی: استفاده نامناسب ابزارهای جرمگیری می‌تواند باعث آسیب دیدن به بافت دهانی شما شود.
4. هزینه: جرمگیری دندان هزینه‌بر است، به خصوص اگر شما در جایی با ارائه دهنده خدمات دندانپزشکی بالاتر ازمحیط زندگی خود و یا دندانپزشکی با امکانات بیشتری مراجغه کنید

آمادگی قبل از جرم گیری دندان

آمادگی قبل از جرم گیری دندان معمولاً پیچیده نیست؛ مهم ترین اقدام این است که دندانپزشک از وضعیت پزشکی، داروهای مصرفی و مشکلات دهان و دندان شما اطلاع داشته باشد. نباید دارویی را صرفاً برای انجام جرم گیری و بدون دستور پزشک یا دندانپزشک قطع یا شروع کنید.

مسواک زدن و رعایت معمول بهداشت دهان پیش از مراجعه مناسب است و نیازی به پاکسازی شدید یا استفاده خودسرانه از مواد ضدعفونی کننده وجود ندارد. اگر سابقه بیماری خاص، حساسیت دارویی، مصرف داروهای رقیق کننده خون یا درمان های پزشکی مهم دارید، آن را پیش از درمان مطرح کنید تا دندانپزشک شرایط شما را ارزیابی کند.

سخن پایانی

فرق جرم گیری لثه با جرم گیری دندان بیش از هر چیز به عمق و هدف درمان مربوط می شود. جرم گیری معمولی برای پاک کردن رسوبات قابل دسترس روی دندان و اطراف لثه کاربرد دارد، اما جرم گیری عمیق برای درمان نواحی زیر لثه و سطح ریشه در بیماران مبتلا به بیماری پریودنتال انجام می شود.

بنابراین نمی توان یکی را به طور کلی بهتر از دیگری دانست. انتخاب روش مناسب به معاینه، عمق پاکت های لثه، محل جرم و وضعیت استخوان اطراف دندان بستگی دارد. تشخیص صحیح باعث می شود بیمار درمانی متناسب با وضعیت واقعی بافت های اطراف دندان دریافت کند.

سوالات متداول

جرم گیری لثه دردناک تر از جرم گیری دندان است؟

جرم گیری لثه ممکن است حساسیت یا ناراحتی بیشتری ایجاد کند؛ چون در صورت نیاز، جرم های زیر خط لثه و نواحی عمیق تر پاکسازی می شوند. گاهی بی حسی موضعی استفاده می شود.

 جرم گیری دندان برای درمان التهاب لثه کافی است؟

در التهاب خفیف لثه، جرم گیری معمولی می تواند مؤثر باشد؛ اما اگر جرم زیر لثه یا بیماری پریودنتال وجود داشته باشد، ممکن است پاکسازی عمیق و درمان تخصصی لازم باشد.

 جرم گیری لثه و دندان چند وقت یک بار باید انجام شود؟

فاصله مناسب جرم گیری برای همه یکسان نیست. افراد سالم معمولاً با معاینه دوره ای دندانپزشک راهنمایی می شوند، اما افراد مبتلا به بیماری لثه ممکن است به پاکسازی های منظم تر نیاز داشته باشند.

از کجا بفهمیم به جرم گیری لثه نیاز داریم یا جرم گیری دندان؟

تشخیص با معاینه دندانپزشک انجام می شود. خونریزی لثه، بوی بد دهان، تحلیل لثه، لق شدن دندان یا وجود جرم زیر لثه می تواند نشان دهنده نیاز به بررسی و درمان عمیق تر باشد.